ه‍.ش. ۱۳۸۸ بهمن ۳۰, جمعه

براهنی، رضا

از: دانشنامه‌ی آریانا

فهرست مندرجات

[نویسندگان ایران][شاعران ایران]


دکتر رضا براهنی (زادۀ ۱۳۱۴ خ - )، نویســنده، شاعر و منتقد ادبی ترک‌تبار ایرانی اســت. او عضو کانون نویســندگان ایران و رئیس ســابق انجمن قلم کانادا اســت.[۱] آثار او به زبان‌های مختلف از جمله انگلیسی، سوئدی و فرانسوی ترجمه شده‌است.[٢] دکتر براهنی يکی از مفاخر ايرانيان اســت که شــهرتش در جامعه ايرانی محدود نمانده اســت و آثار ادبی او در عرصــه‌های ادبی جهانی زبانزد هســتند.[٣]


[] زندگی‌نامه

رضا براهنی در سال ۱۳۱۴ خورشیدی، در تبریز به دنیا آمد خانواده‌اش زندگی فقیرانه‌ای داشتند و وی در ضمن آموزشهای دبستانی و دبیرستانی به ناگزیر کار می‌کرد. در سن ٢٢ سالگی از دانشگاه تبریز لیسانس زبان و ادبیات انگلیسی گرفت. سپس به ترکیه رفت و پس از دریافت درجه دکتری در رشته خود به ایران بازگشت و در دانشگاه به تدریس مشــغول شــد در ســال ۱۳۵۱ خورشــیدی به آمریکا رفت و شــروع به تدریس ادبیات معاصر کرد.[۴] یک سال بعد به ایران آمد و در سال ۱۳۴٧ از اولین موسسان کانون نویسندگان ایران بود. در سال ۱۳۵۳ خورشيدی، به‌خاطر حمایت از مخالفان در زمان محمدرضا شاه دستگیر و زندانی و شکنجه شد. پس از یکسال آزاد گشت و بار دیگر به آمریکا رفت و رئیس کمیته برای آزادی هنر و اندیشه در ایران شد. همزمان با انقلاب به ایران برگشت و فعالیت‌های خود را ادامه داد. او در تشکیل مجدد کانون نویسندگان ایران نقش به‌سزایی داشت.[۵]

در سال ۱۳۵٦ خورشيدی، دکتر براهنی جایزه بهترین روزنامه‌نگار حقوق انسانی را گرفت.[٦] هم اکنون دکتر براهنی استاد دانشگاه تورونتو کانادا است و آثارش به زبان‌های انگلیسی آلمانی، فرانسه، عربی، ترکی، اسپانیولی ترجمه شده است. براهنی در تاریخ معاصر در قدوقواره بسیار بلندی ظاهر شده است. دانش بسیار وسیعش، نقدهای فراوان و عمیقش، رمان‌های بزرگ و مشهورش، شعرها و تئوری‌های ادبیش او را به چهره‌ای شاخص تبدیل کرده است. علاوه بر این براهنی یک فعال اجتماعی - سیاسی در داخل و خارج از ايران بوده است.[٧]

دکتر رضا براهنی در دل جامعۀ ادبی همزبانانش در افغانستان، بیشتر از محافل ادبی در لندن، پاریس، نیویورک، تورنتو و اسلام آباد مطرح است.[٨] کتاب «طلا در مس» او که يک اثر ارزندۀ نقد ادبی است، در آغاز دهۀ هشتاد، در زمان حاکميت ببرک کارمل، در مطبعۀ کابل به نشر رسيد.


[] آثار ادبی

دکتر رضا براهنی دارای بیش از چهل کتاب چاپ شده است از جمله هفت رمان، پانزده مجموعه شعر و بیش از ده جلد کتاب نقد و نظریه ادبی است.[۹]

اشعار

  • آهوان باغ (۱۳۴۱)
  • جنگل و شهر (۱۳۴۳)
  • شبی از نیمروز (۱۳۴۴)
  • مصیبتی زیر آفتاب (۱۳۴۹)
  • گل بر گسترده ماه (۱۳۴۹)
  • ظل‌الله (۱۳۵۸)
  • نقاب‌ها و بندها (انگلیسی)(۱۳۵۶)
  • غم‌های بزرگ (۱۳۶۳)
  • بیا کنار پنجره (۱۳۶۷)
  • خطاب به پروانه‌ها و چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟ اسماعیل (۱۳۶۶)[۱٠]

رمان

  • آواز کشتگان
  • رازهای سرزمین من
  • آزاده خانم و نویسنده‌اش، ناشر: انتشارات کاروان
  • الیاس در نیویورک
  • روزگار دوزخی آقای ایاز
  • چاه به چاه
  • بعد از عروسی چه گذشت[۱۱]

نقد ادبی

  • طلا در مس
  • قصه‌نویسی
  • کیمیا و خاک
  • تاریخ مذکر
  • در انقلاب ایران
  • خطاب به پروانه‌ها و چرا من دیگر شاعر نیمایی نیستم؟
  • گزارش به‌نسل بی‌سن فردا (سخنرانی‌ها و مصاحبه‌ها)[۱٢]


[] يادداشت‌ها

يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی برشتۀ تحرير درآمده است.



[] پيوست‌ها

پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]- رضا براهنی، وب‌سايت انتشارات کتاب کاروان؛ در اين وب‌سايت، سال تولد رضا براهنی ۱۳٠۴ خورشيدی درج شده است.
[۲]- رضا براهنی، ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
[۳]- گفت‌وگوی شهروند با دكتر رضا مريدی و مهندس اسماعيل زاهدی، وب‌سايت پيمان ملی
[۴]- رضا براهنی، ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
[۵]- رضا براهنی، وب‌سايت انتشارات کتاب کاروان
[۶]- روزنامه اعتماد، شماره ۱۵۰۵، سال چاپ ۱۳۸۶ خ، ص ۱۱
[٧]- رضا براهنی، وب‌سايت انتشارات کتاب کاروان
[۸]- وب‌سايت پيمان ملی
[۹]- وب‌سايت انتشارات کتاب کاروان
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱٢]-



[] جُستارهای وابسته







[] سرچشمه‌ها








[] پيوند به بیرون

[۱ ٢ ٣ ۴ ۵ ٦ ٧ ٨ ٩ ۱٠ ۱۱ ۱٢ ۱٣ ۱۴ ۱۵ ۱٦ ۱٧ ۱٨ ۱۹ ٢٠]