۱۳۸۹ آبان ۱۵, شنبه

نور، عطامحمد

از: دانش‌نامه‌ی آريانا


فهرست مندرجات



[جنگسالاران افغانستان][والیان افغانستان]


ستر جنرال عطامحمد نور (زادۀ ۱٣۴٣ خ - )، از فرماندهان ارشد حزب جمعیت اسلامی افغانستان و والی بلخ است[۱]. او که سال‌ها علیه حزب دمکراتیک خلق افغانستان جهاد کرده است[٢] و از جمله‌ی جنگ‌سالاران سمت شمال محسوب می‌شود، اکنون خود را یکی از بانیان اصلی دمکراسی در کشورش می‌خواند! عطامحمد نور که خود نماینده حامد کرزی در بلخ است از منتقدان سرسخت او نیز هست.[٣]


[] زندگی‌نامه

عطامحمد فرزند حاجی نورمحمد در سال ۱٣۴٣ خورشیدی در گذر عزیزآباد ولایت بلخ به‌دنیا آمد.[۴] پدرش در رسته قالی‌فروشی شرق روضه «حضرت علی» نزد یکی از تاجران پوست قره‌قل و قالی، به‌نام شاهکار، کارگر بود.[۵]

وی آموزش ابتدایی تا صنف (کلاس) هشتم را در مکتب (مدرسۀ) قاضی حمیدالدین ادامه داد و سپس شامل دبیرستان عالی باختر شد[٦]. اما هنوز دانش‌آموز سال یازدهم در این دبیرستان بود که دانش‌اندوزی را رها کرد و به مجاهدین جمعیت اسلامی در شمال افغانستان پیوست[٧] و به تنگی مارمل نزد استاد ذبیح‌الله رفت. لقب افتخاری استادی را نیز در دوران جهاد به‌دست آورد؛ زیرا، وی در آن زمان به‌عنوان آموزگار مجاهدین فعالیت می‌کرد. پس از کشته شدن فرمانده شورای نظار استاد ذیبح‌الله، به‌عنوان معاون جبهه جنگی و فرمانده جهاد در شمال ارتقا یافت. از سال‌ ۱٣٧۱ تا سقوط طالبان در جبهات کندز، تخار، بغلان و گاهی هم در دره صوف برای حزب جمعیت اسلامی می‌جنگید.[٨][*]


عطامحمد نور که از فرماندهان ارشد حزب جمعیت اسلامی افغانستان به‌شمار می‌رفت، در سال ۱٣٨۱، حامد کرزی وی را درجه‌ی ستر جنرالی داد.


گفته می‌شود که وی در سمت والی بلخ با تلاش‌های که انجام داده است، ثبات را در آن ولایت برقرار کرده، موجودیت ثبات موجب رشد اقتصادی و انکشاف در آن‌جا شده است.[*] اما مخالفانش ادعا دارند که در اکثر پروژه‌ها عطامحمد نور، شخصاً سهام دارد[*].


در انتخابات دورۀ دوم ریاست جمهوری افغانستان، عطامحمد نور از منتقدان سرسخت رئیس جمهور حامد کرزی به‌شمار می‌رفت، اما همزمان نماینده با صلاحیت او در ولایت بلخ بود! در انتقاد از او گفته می‌شد که «اگر او منتقد دولت است، پس چرا هنوز در دولت است!» او خود می‌گوید:

    «دموکراسی این حق را به‌هر شهروند افغان داده است که از حق مشروع، قانونی و حق مدنی خود برای تعیین سرنوشت خود استفاده کند.

    من اختلاف شخصی با آقای رئیس جمهوری ندارم، البته نظری که من داشتم برای اصلاح نظام بود و نه بر ضد نظام. من به جناب آقای کرزی گفتم که من بر ضد نظام نبودم و نیستم؛ چون نظام دست‌آورد همه مردم افغانستان است که در آن ما هم زحمت کشیده بودیم، ولی برای اصلاح نظام بودیم برای اصلاح نظام هستیم، من پیشنهادهایی داشتم، اما برآورده نشد.

    بالاخره از حق مدنی خود استفاده کردم و از دکتر عبدالله، همسنگر قهرمان ملی و همچنان همسنگر خودم حمایت کردم.»

پس از انتخابات، تنش یک ساله میان حامد کرزی رییس جمهوری افغانستان و عطامحمد نور والی بلخ سرانجام به پایان رسید. آن گونه که برخی رسانه‌های افغانستان گزارش کرده‌اند، حالا می‌توان این سخن را گفت که عطامحمد نور در ترکیب تیم حامد کرزی جای گرفته است.

به‌دنبال کشته‌شدن برهان‌الدين ربانی؛ رهبر جمعيت اسلامى و رئيس شوراى عالى صلح - در روز ٢٩ سنبله ۱٣٩٠ - در يک حمله انتحارى، عطامحمد نور براى گرفتن رهبرى حزب جمعيت اظهار آمادگى کرد.[ذبيح‌الله احساس، عطامحمد نور براى گرفتن رهبرى حزب جمعيت اظهار آماده‌گى کرد، آژانس خبری پژواک] او خود می‌گوید:

    «پيشنهادها از جوانب مختلف براى من به‌خاطر گرفتن رهبرى حزب جمعيت صورت گرفته است؛ اما تاکنون پاسخ مثبت و يا منفى را نداده‌ام. اما اگر ضرورت باشد و رهبرى من براى جمعيت اسلامی مفيد باشد، آماده‌‏ی بر عهده گرفتن رهبری حزب هستم.»[*][*]

ادعا می‌شود که پس از حدود ٣ سال تحصیل غیابی (از راه دور) عطامحمد نور از رساله ماستری (فوق‌لیسانس) خود در رشته تجارت بین‌المللی از دانشگاه ملی تجارت تاجیکستان، دفاع کرد[*].

زمانی که مجلس نمایندگان در ۸ جوزا (خرداد) ۱٣۹٢، در هنگام بررسی مواد قانون ثبت احوال نفوس، در جلسه‌‏ پرتنشی تصویب کرد که در شناسنامه‌‏های جدید اسامی اقوام درج نشود، عطامحمد نور والی بلخ، نسبت به این مصوبه مجلس نمایندگان، اعتراض کرد. او می‌گوید:

    قوم درج شود. ما نمی‌خواهیم که بی‌هویت باشیم. البته شخص خود را نمی‌گوییم، همه مردم افغانستان نباید بی‌هویت باشد. هر کس قوم خود را داشته باشد. پشتون باید پشتون ذکر شود، تاجیک باید تاجیک ذکر شود، ازبک باید ازبک ذکر شود، عرب باید عرب ذکر شود. همه اقوام باید هویت خود را داشته باشد. هرکس باید بداند که اصل و نسب‌اش چیست. اگر چنین نشود، هر کار می‌کنیم. وقتی گپ به‌خط سرخ برسد، ما هر کار می‌کنیم.




[۹]
[۱٠]
[۱۱]
[۱٢]
[۱٣]
[۱۴]
[۱۵]
[۱٦]
[۱٧]
[۱٨]
[۱۹]
[٢٠]


[] يادداشت‌ها


يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی برشتۀ تحرير درآمده است.



[] پيوست‌ها

پيوست ۱:
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]-
[٢]-
[٣]-
[۴]- زنده‌گی‌نامه سترجنرال عطامحمد نور والی ولایت بلخ، سایت رسمی سترجنرال عطامحمد نور والی بلخ
[۵]- گزارش از ش. الف - مزار، شمه‌ای راجع به عطامحمد و جنایت‌هایش، پیام زن، ۲۱ می ۲۰۱۰ – ۳۰ ثور ۱۳۸۹
[٦]- زنده‌گی‌نامه سترجنرال عطامحمد نور والی ولایت بلخ، سایت رسمی سترجنرال عطامحمد نور والی بلخ
[٧]- در سایت رسمی سترجنرال عطامحمد نور والی بلخ آمده: «تعلیمات ابتدایی از صنف اول تا صنف هشتم در مکتب قاضی حمیدالدین و از صنف دوازدهم در لیسه عالی باختر مزارشریف در سال ۱٣٦٢ هـ.ش مطابق ۱۹٨٣ میلادی به اتمام رسانیده است.» اما این گزارش دقیق نیست؛ زیرا در ادامه می‌نویسد: «بنابر شرایط ناگوار و رفتن در سنگر داغ دفاع از وطن، رشته ادامه تحصیل برهم خورده و ... در بهار ۱٣٦٢ هـ ش مطابق ۱۹٨٣ میلادی هنوز ۱۹ سال داشت که راهی صف جهاد علیه قشون سرخ اتحاد جماهیر شوروی وقت شد.» از آن‌جایی که فصل بهار آغاز سال تحصیلی در افغانستان است، بنابراین، عطامحمد نور نمی‌توانسته که سال اخیر تحصیلی را ادامه داده و موفق به کسب دیپلم شده باشد.
[٨]-
[۹]-
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱٢]-
[۱٣]-
[۱۴]-
[۱۵]-
[۱٦]-
[۱٧]-
[۱٨]-
[۱۹]-
[٢٠]-



[] جُستارهای وابسته







[] سرچشمه‌ها








[] پيوند به بیرون

[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]