ه‍.ش. ۱۳۹۰ اسفند ۱, دوشنبه

زبان اوستايی

از: دانش‌نامه‌ی آريانا


فهرست مندرجات

[زبان‌‏شناسی][زبان‌‏های ایرانی]


زبان اوستا یا زبان اوستایی (به انگلیسی: Avestan language) یکی از زبان‏‌های باستانی شاخۀ [شرقی] ایرانی زیر گروه آریایی (هندوایرانی) است که جزو زبان‏‌های هندواروپایی به‌‏شمار می‌‏رود. این زبان که از کهن‌‏ترین زبان‏‌های مکتوب هندواروپایی است، طی یک‌ونیم ‏قرن اخیر، نه‌‏تنها توجه‏ ایران‌‏شناسان، بلکه توجه شمار بسیاری از دانشمندان و پژوهندگان را که به مباخث هندواروپایی می‌‏پردازند، به‌خود جلب‏ کرده است[۱].

نسک‌های اوستا، کتاب مقدس زرتشتیان، به این زبان نوشته شده است و این نسک‌ها، تنها اثر به‌جا مانده از این زبان است[٢]. از مطالعهٔ اوستا بر می‌آید که دو گویش گوناگون از این زبان در اوستا به‌کار رفته است[٣] که یکی کهنه‌تر می‌نماید و لهجهٔ گاهانی است که سروده‌های خود زرتشت به آن نگاشته شده است[۴]. افزون بر این، یسن‌های ۳۵ تا ۴۱ (هفت هات) و نیز چهار دعا از یسن ۲۷ به این لهجه است[۵]. لهجهٔ پسین‌تر لهجهٔ سایر قسمت‌های اوستای امروزی است[٦].

زبان اوستایی همریشه با زبان سانسکریت (زبان ودایی) و نزدیک به زبان‌های مادی و پارسی باستان می‌باشد[٧] و زبان پشتو یکی از فرزندان بازمانده‌ی این زبان در افغانستان امروزی است[٨].


[] ریشه‌شناسی




[] خاستگاه و تاریخچه آن



[۹]
[۱٠]
[۱۱]
[۱٢]
[۱٣]
[۱۴]
[۱۵]
[۱٦]
[۱٧]
[۱٨]
[۱۹]
[٢٠]


[] يادداشت‌ها


يادداشت ۱: اين مقاله برای دانش‌نامه‌ی آريانا توسط مهدیزاده کابلی برشتۀ تحرير درآمده است.



[] پيوست‌ها

پيوست ۱: س. ن. سوکولوف، نگاهی به تاریخچۀ اوستا
پيوست ٢:
پيوست ۳:
پيوست ۴:
پيوست ۵:
پيوست ۶:



[] پی‌نوشت‌ها

[۱]- س. ن. سوکولوف، زبان‌ اوستایی، ترجمۀ دکتر رقیه بهزادی، تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱٣٧۱ خ، ص هفت (مقدمه).
[٢]-
[٣]-
[۴]- بخش گاهان (گات‌ها) اوستا که بارتولومه آن‌ها را «خطابه‌های منظوم زرتشت» نامیده، کهن‌ترین یادگار اندیشهۀ زرتشتی است. زجوع شود به: آرتور کریستن‌سن، کارنامۀ شاهان (در روایات ایران باستان)، ترجمۀ باقر امیرخانی و بهمن سرکاراتی، دانشگاه تبریز، مهر ۱٣۵٠ خ، ص ۱
[۵]-
[٦]-
[٧]-
[٨]-
[۹]-
[۱٠]-
[۱۱]-
[۱٢]-
[۱٣]-
[۱۴]-
[۱۵]-
[۱٦]-
[۱٧]-
[۱٨]-
[۱۹]-
[٢٠]-



[] جُستارهای وابسته







[] سرچشمه‌ها








[] پيوند به بیرون

[1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20]